Nitolbu ma' San Frangisk
Transtu ta’ San Frangisk
3 ta' Ottubru
Fl-Ordni Frangiskan kollu hemm tradizzjoni li kull sena fit-3 ta’ Ottubru filghaxija, il-komunitajiet Frangiskani jiltaqghu fil-knejjes u fil-kappelel tal-kunventi taghhom biex ifakkru l-mewt ta’ Missierhom San Frangisk jew kif inhu aktar maghruf it-Transtu (=il-passagg) tieghu minn did-dinja ghal ghand il-Missier. Meta dan it-Transtu jsir f’xi Parrocca jew Knisja Frangiskana ghall-funzjoni jkunu mistiedna wkoll in-nies u d-devoti tal-qaddis. San Frangisk iltaqa’ ma’ ohtna l-mewt fuq il-qiegha ta’ l-art fil-knisja tal-Porziuncola, barra l-belt ta’ Assisi. Kien fil-hin ta’ l-ghasar nhar is-Sibt, 3 ta’ Ottubru 1226. L-ghada il-Hadd sar il-funeral u l-gisem ta’ Frangisku ttiehedt bil-purcissjoni l-ewwel lejn il-Knisja ta’ San Damjan biex Klara u s-sorijiet taghha jsellmu ghall-ahhar darba lil Frangisku u mbaghad lejn il-Knisja ta’ San Gorg, fejn dan midfun ghal kwazi erba’ snin sakemm tlestiet il-Bazilka biex tilqa l-fdalijiet tieghu.
Hawn hekk hawn it-test tat-Transitu li sar fil-Parrocca ta' San Pawl il-Bahar fl-1993, 1994 u 1995 mil-Abbatini ta-Parrocca.
Tifkira tal-mewt ta’ San Frangisk
Waqt il-purcissjoni tad-dahla jiqara dan l-innu
Narratur
Ingbarna flimkien, kwazi fl-istess hin li fih grat il-mewt talQaddis Missierna San Frangisk. Permezz ta' qari u rakkonti mehudin mill-kitbiet dwar il-qaddis ser infakkru kif Frangisku, wara li ghadda hajja ta' cahda u faqar, ghadda minn din il-hajja ghal ghand Alla li hu habb b'qalbu kollha u li hu xtaq li jkun mahbub u mfahhar mill-hlejjaq kollha.
Biex jghinuna nidhlu fl-ispirtu u nghixu mill-gdid dan il-mument tal-laqgha ta' Frangisku m'Ohtu l-Mewt, l-abbatini ser jirrectaw din il-grajja. Nibdew billi nisimghu dan l-innu.
Qarrej 1
Ta' Missierna l-mewt bil-qima nfakkru
u twelidu ghal hajja bla mwiet
qrib Assisi li ratu jitwieled,
meta x-xemx kienet nienet u ntfiet.
Qarrej 2
Lil uliedu mbikkija farraghom
u seddaqhom bil-oghla barkiet:
talab mahfra lil gismu ghax hagru,
u zgurah minn hlas kbir fis-smewwiet.
Qarrej 1
Hu li twieled fi stalla bhal Kristu,
bhalu ftaqar u habb iz-zeblih.
Li jmut gheri minn hwejgu, din xewqtu;
li ghall-qiegha ta' l-art fih jistrieh.
Qarrej 2
U f ‘tghanniga mal-mewt li oht sejjah,
ruhu ttajret ghal hdan il-Hallieq,
gismu msallab iddawwal bid-dija,
ghelm ir-rebha ta' hajtu fit-triq.
Qarrej 1
Lilek, Alla Missier, sebh u qima,
u lill-Iben, Feddej tal-bnedmin,
ma' I-Ispirtu li jnebbah u jqaddes
lil Frangisku f’ghemilu kull hin.
Jidhlu t-tfal libsin ta' patrijiet igorru lil Frangisku fuq katalett
waqt li ohrajn igorru Salib u l-akkolti u xemghat.
Ilkoll jiehu posthom fuq il-presbiterju
Narratur
Il-Beatu Tumas minn Celano u l-Qaddis San Bonaventura hallewna bil-miktub il-grajja ta' l-ahhar jiem u tal-mewt ta' San Frangisk. Lejn tmiem Settembru ta' l-1226 il-marda ta' Frangisku kienet dahlet 'l gewwa. Frangisku baqa' dejjem sejjer lura f'sahhtu. Meta rah it-tabib kemmex xofftejh u qallu li l-mewt kienet fil-qrib. Frangisk xejn ma ddejjaq jew ghamel f'qalbu! Beda jfahhar lil Alia u damm l-ahhar versi ta' lGhanja tal-Holqien.
Frangisku
Ha tkun imfahhar Mulej f'ohtna l-Mewt talgisem,
li jahrab minnha qatt ma jista' l-bniedem.
Hazin ghal dak ih-bniedem li jmut fid-dnub ilmejjet.
Ibierek min imut fis-sliem u niedem.
Imbierek min il-mewt issibu jaghmel
ir-rieda mqaddsa tieghek bl-akbar hrara
ghax jigi go saltnatek:
il-Mewt titwarrab minnu bla ma taghmillu hsara.
Narratur
Frangisku xtaq itemm hajtu fil-knisja ckejkna ta' Santa Marija ta' l-Angli il-naha talPorzjunkola, li kienet ftit l-isfel mill-Belt ta' Assisi. Glalhekk Frangisku talab lil hutu l-patrijiet biex johduh f'dik il-Knisja.
il-Patrijiet jibdew igorru lil Frangisku.
Dawk il-ftit patrijiet li kellu mieghu refghuh fuq katalett ta' l-idejn u rhewla l-isfel lejn il-Knisja tal-Porzjunkola.
Malli waslu f'nofs in-nizla Frangisku talabhom jieqfu u jdawruh lejn il-Belt t' Assisi. Xtaq kieku jaraha... izda ghajnejh kienu intfew. Frangisku hass f'qalbu tferfer, gibed nifs il-gewwa u tenna bil-hlewwa.
il-Patrijiet idawwru lil Frangisku lejn il-genb
Frangisku
Ibierkek il-Mulej, ja belt qaddisa.
II-Mulej ghazlek biex tkun il-ghamara
ta' dawk li jagharfuh u jgholluh fis-sewwa.
Frangisku itawwal idejh u jaghmel sinjal ta' barka.
il-Patrijiet ikomplu igorru lil Frangisku.
Narratur
X'hin waslu fil-wita ta' Santa Marija ta' Angli, ilpatrijiet dahhlu lil Frangisku f'dik il-knisja skieta u hemm qaghad jistenna lil "Ohtu il-mewt". Ruh il-Qaddis kienet tghum fil-hena, ghax fehem tajjeb x'hemm jistenna lill-bniedem wara din il-hajja. Kien jaf u jemmen f'qalbu li jehtieg li dan il-gisem li jithassar u li jmut jilbes l-immortalita'.
il-Patrijiet jingabru madwar Frangisku.
Meta qorbot is-siegha tal-mewt tieghu Frangisku sejjah lill-patrijiet madwaru u kellimhom bi kliem ta' farag u b'ghozza ta' Missier heggighom biex ihobbu lil Alia u lil xulxin. Kellimhom fit-tul fuq is-sabar, il-faqar u fuq ilfedeltà lejn il-Knisja imqaddsa.
Imbaghad firex u sallab idejh fuq il-patrijiet u berikom ilkoll fl-isem ta' Gesu' Imsallab...
Frangisku ibierek lil patrijiet.
Kif temm din it-Twissija, Frangisku mill-ahjar li seta' nfexx b'lehen gholi jghanni s-Salm ta' David: B'lehen qawwi lill-Mulej insejjah. Nisimugh.
Qarrej 1
B' lehen qawwi lill-Mulej insejjah
b'lehen qawwi lill-Mulej nitlob.
Inressaq quddiemu t-tnehid tieghi,
id-dwejjaq tieghi quddiemu ngieghed.
Qarrej 2
Xhin ruhi go fija tinfena,
int tkun taf minn xiex ghaddej.
Fit-triq li fiha nimxi,
huma hbew nassa ghalija.
Qarrej 1
Inhares fuq il-lemin u nara,
li ma hemm hadd li jaghti kazi
M'hemmx mnejn nista' nahrab,
m'hemm hadd li jiehu hsiebi.
Qarrej 2
Lilek, Mulej, insejjah; nghidlek:
"Int il-kenn tieghi, int sehmi f’art il-hajjin.
Aghti widen ghall-ghajta tieghi
ghax ninsab mitluq ghall-ahhar.
Qarrej 1
Ehlisni minn dawk li daru ghalija,
ghax huma aqwa minni.
Mill-habs ohrogni
biex inrodd hajr lil ismek.
Qarrej 2
Madwari jduru l-gusti,
ghax int timxi tajjeb mieghi:”
Glorja lill-Missier ...
Kif kien mill-bidu ...
Narratur
Meta Frangisku temm l-ahhar nifsijiet tas-salm, talab lil patrijiet biex imidduh fuq il-qiegha kiesha ta' l-art.
il-Patrijiet jpoggu lil Frangisku fl-art.
Ghajnejh issa kienu merfugha lejn is-sema. Idu xxellugija kienet tghatti l-ferita li kellu fuq genbu. Imbaghad dar lejn wiehed mill-patrijiet u b'lehen miksur talbu biex jingieb il-ktieb tal-Vangelu halli tinqralu l-grajja tattbatija u l-mewt ta' Gesù.
wiehed mill-Patrijiet jiftah il-Ktieb tal-Vangelu
u tinqara silta mill-Vangelu
Qarrej 3
Qari mill-Vangelu ta' San Gwann
Sitt ijiem qabel il-Ghid, billi kien jaf Gesù li kienet waslet is-siegha tieghu biex jghaddi minn din id-dinja ghal ghand il-Missier...
Narratur Frangisku talab li jigi mraxxax bl-irmied, fehem li kien qorob il-mument li jerga jsir trab.
il-Patrijiet jingabru madwar Frangisku
Il-Patrijiet kollha kienu migburin madwar Frangisku, li kien Missier u Mexxej ghalihom ikoll. Fil-hemda ta' dik il-Knisja ckejkna kienu jistennew fisskiet it-Tluq qaddis u t-tmiem tieghu.
Wara ftit nzul x-xemx ta' dak in-nhar is-Sibt, 3 ta' Ottubru 1226, ir-ruh ghaziza u qaddisa tal-fqajjar ta' Assisi, mehlusa mill-irbiet tal-Gisem. ittajret lejn is-sema fiiwaqt li gismu raqad fil-Mulej.
Jindaqqu it-tokki tal-qampiena
jitbaxxa id-dawl tal-knisja.
Narratur
Fra Elija li kien il-Ministru General ta' l-Ordni li kien waqqaf Frangisku kiteb ittra biex thabbar il-mewt ta' Frangisku.
Tinqara parti mill-ittra ta' Fra Elija
Fra Elija
Gheziez Huti fi Kristu,
Qabel ma nibda nitkellem, nitniehed u nibki ghax dak li bhal hrief jerfaghna lkoll f'dirghajh hanina, Missierna u Huna Frangisku halliena; telaq pellegrin f'art mbieghda; il-habib ta' Alla u tal-bnedmin gie milqugh filpost imhejji ghalih ta' hemm fuq fis-sema...
Il-prezenza ta' huna u missierna Frangisk kienet ghalina dawl tassew; u mhux biss ghalina li konna qrib tieghu bilhajja u bil-fidi, imma wkoll ghal dawk tal-boghod Frangisku kien dawl imnissel mid-dawl tas-sewwa biex iharrab id-dlamijiet u jmexxi 'l dawk li kienu jterrqu fid-dell tal-mewt lejn it-triq tal-paci u tas-sahha ta' dejjem. Qalb Frangisku xeghlet bhal xemx tiddi u dawlet is-saltna ta' Alla; binnar ta' mhabbtu kienu jitheggu l-erwieh.
Isem Frangisku huwa msebbah sa truf l-art u legnmejjel tieghu huma mfahhrin fid-dinja kollha. Ghalhekk, huti, warrbu minnkom id-dwejjaq, ittamaw f'Missier l-iltiema, Alla li jsabbarna bil-farag qaddis tieghu. Ghozzu t-tifkira ta' Missierkom Frangisku. Ikun imfahhar u mweggagh ghax wera' 'l Alla lill-bnedmin u ghollieh quddiem l-angli.
U itolbu biex flimkien ma' Frangisku ahna ukoll ikollna sehem mill-grazzja qaddisa tieghu.
B'ghozza,
Hukom Fra Elija.
Ministru General.
Narratur
U hekk l-ahbar tal-mewt ta' Frangisku griet malajr. Kulhadd tnikket bit-telfa, izda kulhadd kien ferah ghax Frangisku kien ittajjar lejn is-sema.
jinxteghel id-Dawl kollu tal-Knisja
L-abbati li jkun qed jaghmel il-parti ta' Frangisku
issa jqum u jieqaf b'idejh merfghuha 'l fuq
Id-Dawl li issa kien intemm fuq l-art sar dawl jiddi fiiGlorja tas-Sema.
Celebrant:
Itlob ghalina, Qaddis Frangisk Missierna.
Kulhadd:
Biex ikun jisthoqqilna dak li weghedna Kristu.
Celebrant:
Nitolbu.
O Alla, Int illum ghanejt bil-hlas
tal-hajja ta' dejjem
lir-ruh ta' Missirna San Frangisk;
aghtina nitolbuk: hekk kif bil-qima
qeghdin infakkru l-moghdija tieghu
minn din id-dinja ghal ghandek,
jisthoqqilna li bhalu u mieghu
niksbu l-istess hlas fil-hajja bla tmiem.
Bi Kristu Sidna.
Kulhadd:
Amen.
Fl-ahhar ic-celebrant ibierek 'il kulhadd
bir-relikwa tal-Qaddis fil waqt li jghid:
Celebrant:
Bl-intercessjoni ta' Missierna San Frangisk,
iberikkom + Alla li jista' kollox
u jghix u jsaltan ghal dejjem ta' dejjem.
Kulhadd:
Amen.
jitkanta l-innu
Kor
Glorja, Glorja, nghannulu minn qalbna,
Lil Frangisku imlibbes bil-faqar.
Nghidu f'hajtu kemm garrab u nhaqar
ghal min habbu u miet fuq salib
Int, Missierna, id-dehwa ta' l-Angli;
kewkba tlellex bhad-deh'b, kollok dija.
Saffi lilna tal-griehi mid-dmija
li naqqaxlek fuq gismek Habib.
Glorja, Glorja, inghajtu ghalenija,
lil min rebat ghall-mewt kull stkerriha;
“Oht”, sejhilha u waslet b'mistrieha,
sabiex tkeffen 'il gismu misiub.
Missier hlejju, hallina fuq gismek,
harstna nwahhlu, u nahsbu go fina.
Int biss stajt xebh wisq gholi taghtina,
ta' min b'demmu hasilna mid-dnub.
Glorja, Glorja, bla heda nghannulek,
fuq din l-art ghat-twemmin blata shiha;
insehbuha tal-warda mal-fwieha
li titbissem ta' Malta fil-gnien.
U jasallek, Missier, dan il-lehen;
hares lejna; isma' t-talb fqajjar taghna;
Qatt titbieghed, tinfired minn maghna
kun it-tarka u s-sejf tal-helsien.
imhejji minn Fr Thomas Calleja OFMConv f'Ottubru 1994
Valletta 7.9.2006
San Frangisk iltaqa’ ma’ ohtna l-mewt fuq
il-qiegha ta’
l-art fil-knisja
tal-Porziuncola, barra l-belt
ta’ Assisi.
Kien fil-hin ta’
l-ghasar nhar
s-Sibt, 3 ta’ Ottubru 1226.
